Giấc mơ đả bại Mỹ của ông Trung Quốc đã chuốc họa như thế nào?

Ngày 8 tháng 11, tờ Nikkei Asian Review có bài viết cho rằng sở dĩ Mỹ phát động chiến tranh thương mại với Trung Quốc là vì nhà lãnh đạo Tập Cận Bình đã xa rời chính sách “ẩn mình chờ thời” (thao quang dưỡng hối) của ông Đặng Tiểu Bình.

Một ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có mặt ở Thượng Hải, trung tâm kinh tế của đất nước, khai mạc sự kiện được Bắc Kinh mô tả là sự kiện kinh tế – ngoại giao quan trọng bậc nhất trong năm: Triển lãm quốc tế xuất nhập khẩu Trung Quốc (CIIE)

Theo Nikkei Asian Review, bất cứ khi nào Trung Quốc muốn thể hiện quan điểm hòa giải với các quốc gia nước ngoài, họ quay sang gấu trúc. Và vì vậy linh vật của CIIE là một chú gấu trúc đeo khăn, nhảy múa, cùng với khẩu hiệu “Thời đại mới, tương lai chung”.

Được tổ chức ngay trước cuộc bầu cử của Mỹ, triển lãm được cho là sẽ gửi một thông điệp chính trị về sự nghiêm túc của Trung Quốc trong việc cắt giảm thặng dư thương mại lớn của nước này với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Địa điểm được chọn là Thượng Hải, nơi ông Tập từng là bí thư thành ủy, ngay trước khi bước vào hàng ngũ lãnh đạo hàng đầu của đất nước.

Ông Tập phát biểu tại Hội chợ nhập khẩu quốc tế Trung Quốc – Ảnh: Reuters

Vì không chỉ là một triển lãm thương mại mà là một sự kiện ngoại giao quan trọng đối với q.ua n h.ệ của Bắc Kinh với Mỹ, ông Tập tham dự sự kiện này, thay vì người phụ trách các vấn đề kinh tế của ông là Thủ tướng Lý Khắc Cường.

Chiến tranh thương mại làm xấu đi q.ua n h.ệ với Mỹ và mọi con mắt đều dồn về cách ông Tập phản ứng với các cuộc tấn công Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

“Tôi từng công tác ở đây, bản thân tôi hiểu được tầm quan trọng của việc Thượng Hải phải cởi mở và Trung Quốc phải giữ cho thành phố này cởi mở”, ông Tập nói.

“Thật vậy, sự cởi mở, đổi mới và tính bao dung đã trở thành thương hiệu của Thượng Hải. Chúng cũng là một sự phản ánh sinh động của Trung Quốc trong thời đại mới”, ông nói.

Không có sự đề cập trực tiếp đến Trump, Mỹ hay Washington. Nhưng một sự quan sa’.t kỹ hơn nhận xét của ông Tập cho thấy những thông điệp tinh tế hơn.

Bài phát biểu của ông được chèn vào những uyển ngữ nhằm phản ứng với đòn tấn công Trung Quốc của ông Trump. Ví dụ, ông Tập nói: “Các nước cần cải thiện môi trường kinh doanh của họ bằng cách giải quyết các vấn đề của họ.

Họ không nên chỉ ngón tay vào người khác để che giấu các vấn đề của họ”.

Trong khi ông Tập và các nhà tổ chức hội chợ triển lãm Thượng Hải đã luôn suy nghĩ về Mỹ trong quá trình chuẩn bị, bầu không khí thực tế tại địa điểm hội chợ hóa ra khá khác biệt.

Các quan chức nước ngoài tham dự sự kiện, như Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev, chủ yếu đến từ các quốc gia tham gia Sáng kiến Con đường Vành đai và Trung Quốc. Không có quan chức cao cấp nào của Mỹ.

Sau khi đưa ra bài phát biểu của mình, ông Tập đã dẫn ông Medvedev và những vị khách khác tham quan gian hàng triển lãm.

Nhiều gian hàng triển lãm mà họ tham quan được điều hành bởi các công ty Nhật Bản, phản ánh mối q.ua n h.ệ ấm lên giữa Trung Quốc và Nhật Bản sau chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Shinzo Abe.

Q.ua n h.ệ Mỹ – Trung liên tục leo thang căng thẳng trong thời gian gần đây – Ảnh: Reuters

Trong bài phát biểu tại Thượng Hải, ông Tập đã thừa nhận những khó khăn kinh tế mà Trung Quốc đang phải đối mặt, một thứ gì đó cũng liên quan chặt chẽ đến cuộc chiến thương mại Trung-Mỹ.

“Tình hình kinh tế trong và ngoài nước đã tạo ra một số thách thức đáng kể đối với nền kinh tế Trung Quốc, như sự bất ổn hơn trong một số lĩnh vực, nhiều khó khăn hơn đối với một số doanh nghiệp và rủi ro ngày càng tăng trong một số lĩnh vực nhất định”.

Một sự thừa nhận thẳng thắn về những vấn đề của đất nước trên sân khấu của một sự kiện quốc tế lớn là rất hiếm ở Trung Quốc và phản ánh những khó khăn hiện tại của ông Tập.

Năm ngày trước hội chợ Thượng Hải, Bộ Chính trị gồm 25 thành viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nhóm họp và bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tình trạng hiện tại của nền kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh cuộc chiến thương mại với Mỹ leo thang.

“Nền kinh tế đã chứng kiến những thay đổi trong bối cảnh sự ổn định tổng thể với áp lực suy thoái gia tăng”, Tân Hoa Xã tường thuật đ.a’nh giá của Bộ Chính trị. “Một số công ty đang gặp khó khăn trong điều hành, trong khi một số rủi ro tích lũy một thời gian dài trước đây đã bộc lộ”.

Cuộc họp Bộ Chính trị được triệu tập và chủ trì bởi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người đồng thời là Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Đây là lần đầu tiên ông Tập thừa nhận rõ ràng những khó khăn của tình hình kinh tế hiện tại trong bối cảnh cuộc chiến tranh thương mại bầm dập do Trump phát động.

Quan chức Trung Quốc bắt đầu công khai nhìn nhận tác động của chiến tranh thương mại – Ảnh: Reuters

Cuộc chiến thương mại đã không được đề cập rộng rãi ở Trung Quốc. Đảng Cộng sản đã kiểm soát cẩn thận ý kiến công chúng, đặt ưu tiên hàng đầu là duy trì ổn định xã hội.

Nhiều người Trung Quốc bình thường không biết gì về mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng của cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Đường phố ở Thượng Hải tràn đầy ánh sáng lấp lánh và nhộn nhịp vào ban đêm. Nhà hàng đông đúc thực khách như bình thường. Nhiều người bình thường vẫn không có ấn tượng gì nhiều về tình trạng lao đao của nền kinh tế.

Nhưng sự suy giảm gần đây của nó quá nghiêm trọng đến nỗi Đảng Cộng sản không còn có thể bỏ qua nó nữa.

Kỳ lạ thay, Thủ tướng Lý Khắc Cường đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thuyết phục ông Tập công nhận cuộc khủng hoảng.

Một tuần trước, vào ngày 24 tháng 10, ông Lý đã trình bày một đ.a’nh giá ảm đạm về nền kinh tế Trung Quốc, tương tự của Bộ Chính trị, tại một hội nghị của Liên hiệp Công đoàn Toàn quốc.

“Nhiều công ty đang đối mặt với những khó khăn và niềm tin của thị trường đã bị ảnh hưởng dưới áp lực suy thoái”, ông Lý phát biểu. Trung Quốc nên “chú ý đến những khó khăn và thách thức”, ông nói.

Kinh tế Trung Quốc tăng 6,5% trong quý 3, giảm từ 6,7% trong quý 2. Nhiều nhà phân tích cho rằng tình hình kinh tế thực sự tồi tệ hơn so với những gì các con số gợi ý.

Dựa vào thời điểm các bài phát biểu của ông Tập và ông Lý, người ta có thể suy ra rằng vị thủ tướng đã dẫn đầu các nỗ lực của Trung Quốc nhằm bảo vệ nền kinh tế khỏi ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Trung-Mỹ.

Ông Tập đang đi ngược sách lược của ông Đặng Tiểu Bình – Ảnh: Wikimedia

Điều này đ.a’nh dấu một sự thay đổi chính trị quan trọng bởi ông Tập đã kiềm chế sự ảnh hưởng của ông Lý trong năm năm qua. Ông Lý đứng hạng thứ hai trong hệ thống phân cấp của Đảng Cộng sản sau ông Tập, nhưng không phải lúc nào cũng được đối xử như vậy.

Trong khi ông Lý Khắc Cường lúc này ngày càng trở nên nổi bật, trợ lý thân cận của ông Tập là ông Lưu Hạc, phó thủ tướng phụ trách các vấn đề kinh tế, xuất hiện ít thường xuyên hơn, báo hiệu một sự thay đổi quyền lực.

Ông Tập cũng đã thay đổi quan điểm của mình về các công ty tư nhân. Vào ngày 1 tháng 11, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã tham dự một cuộc thảo luận bàn tròn với các doanh nhân khu vực tư nhân và nói rằng trong khi khu vực công vẫn giữ một “vị thế thống trị” trong nền kinh tế, ông cũng sẽ chú trọng đến khu vực tư nhân.

Mười doanh nhân chia sẻ ý kiến của họ tại buổi họp mặt và “ông Tập đã trao đổi với họ”, Tân Hoa Xã đưa tin. “Các doanh nghiệp tư nhân và doanh nhân tư nhân thuộc về gia đình của chúng ta”, ông Tập nói.

Đó là một sự thay đổi khá lớn đối với nhà lãnh đạo Trung Quốc, người luôn ủng hộ các công ty nhà nước “mạnh mẽ hơn và lớn hơn”, làm dấy lên sự quan ngại sâu sắc giữa các doanh nghiệp tư nhân.

Với những đám mây đen u ám trong nền kinh tế, ông Tập cần phải xoa dịu họ trực tiếp với tư cách là nhà lãnh đạo quốc gia.

Bản chất của hội chợ triển lãm nhập khẩu, ban đầu có mục đích là tăng cường q.ua n h.ệ với Mỹ, đã thay đổi sau khi chính quyền Trump tiếp tục củng cố quan điểm của mình đối với Trung Quốc. Bước ngoặt là bài phát biểu “chống Trung Quốc” của Phó tổng thống Mike Pence vào ngày 4 tháng 10.

Điều kích động cơn giận dữ của ông Trump nhất là tuyên bố của ông Tập tại Đại hội toàn quốc lần thứ 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 10 năm 2017 rằng đất nước “về cơ bản sẽ hoàn thành hiện đại hóa vào năm 2035”.

Ý nghĩa của thông điệp của ông là: Trung Quốc sẽ bắt kịp với Mỹ, ít nhất là về mặt kinh tế, trong vòng 17 năm.

Chính Trump đã thừa nhận điều này trong cuộc họp báo hôm thứ tư. Tổng thống Mỹ nói với các phóng viên rằng ông nghĩ chính sách công nghiệp “Made in China 2025” của Bắc Kinh là “sự xúc phạm”.

“Trung Quốc 25 có nghĩa là vào năm 2025, họ sẽ tiếp quản thế giới về kinh tế”, Trump nói. “Điều đó sẽ không xảy ra”.

Tầm nhìn lớn của ông Tập đối với đất nước của ông là “cuộc đại phục hưng dân tộc Trung Quốc”, mà ông gọi là “giấc mơ Trung Quốc”.

Đó là con đường mà ông thấy có thể đặt ông ngang hàng với Mao Trạch Đông, người hùng sáng lập của nước CHND Trung Hoa. Tập có thể vẫn là người đàn ông lãnh đạo đất nước trong thời gian 17 năm tới.

Bốn thập niên trước, Đặng Tiểu Bình, khi đó là nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc, đã giới thiệu một chính sách kinh tế “cải cách và mở cửa”.

Về mặt an ninh, Đặng ủng hộ chính sách đối ngoại “thao quang dưỡng hối”, vốn lập luận phải giữ một cái đầu lạnh, điềm tĩnh, đứng vững, che giấu móng vuốt chờ thời cơ đến và không bao giờ cố gắng dẫn đầu.

Kể từ khi lên nắm quyền vào mùa thu năm 2012, ông Tập đã xa rời chính sách của Đặng Tiểu Bình, ưa thích một chính sách “nước lớn”, xem Trung Quốc là một quốc gia lớn, gần như bằng Mỹ.

Nhưng Tập đã tính sai. Ông đã đ.a’nh giá thấp Trump, một “tổng thống thương nhân”, người đã vươn lên từ thế giới kinh doanh.

Mỹ muốn giữ nguyên vị trí số 1 thế giới. Họ chuẩn bị hy sinh để chiến đấu vì lý do đó. Về vấn đề này, cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đều có chung quan điểm.

Tuyên bố của ông Tập về ý định vượt qua Mỹ của Trung Quốc đã chọc giận Washington.

Và Trung Quốc đang phải trả một mức giá cao để vội vàng nhổ móng vuốt của họ.

Nguồn: https://www.oxii.vn/worldwide/article/5be7f08ff6653965fc847442/Giac-mo-djanh-bai-My-cua-ong-Trung-Quoc-dja-chuoc-hoa-nhu-the-nao?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *